Jezus als zonnekoning

Door pastoor B. van de Mortel

Wie de term zonnekoning hoort denkt niet per se gelijk aan Jezus. In het evangelie noemt Hij zich wel het “Licht der wereld” en in de naderende Advent mogen wij Hem weer toezingen als de Oriens (de dageraad uit het Oosten), toch wordt de term “zonnekoning” voornamelijk gezien als verwijzend naar de Franse koning Lodewijk de veertiende wiens regeerperiode als absoluut monarch bekend staat als de “Grand Siècle”. De bouw van het opulente Versailles is daar het duidelijkste voorbeeld van. Of de regering van zonnekoning Lodewijk nou zo’n zonnestraal in de menselijke geschiedenis is geweest laat ik maar in het midden, maar we kunnen wel vaststellen dat het verschil met Jezus, “de Mensenzoon die zelfs geen kussen heeft om zijn hoofd op neer te leggen”, vrij groot is.  

Over een paar dagen vieren wij weer het feest van Christus Koning en het is juist die combi tussen Jezus en koningschap die wellicht toch wat vragen kan oproepen. Het feit dat Jezus koning is heeft oude papieren. “Ja, koning ben ik.” Het is het antwoord van Jezus aan Pilatus. Wie echter verder leest weet dat de aard van Jezus’ koningschap fundamenteel anders is. Jezus zegt immers ook duidelijk: “Mijn koningschap is niet van deze wereld.” De Heer is dus geen koning zoals Lodewijk de veertiende; is niet te vergelijken in de termen van een absolute monarch.

Toch lijkt de oorspronkelijke betekenis van het feest van Christus Koning dit beeld wellicht wat op te roepen. Dit feest is eigenlijk nog niet zo heel oud. Dit jaar, 2025, vieren wij juist de honderdjarige instelling ervan onder paus Pius XI. Honderd jaar Christus koning dus, dat eigenlijk werd geplaatst op de laatste zondag van oktober, voor Allerheiligen en Allerzielen. Men wilde benadrukken dat de heerschappij van Christus koning in het hier en nu gevestigd moest worden. Aanleiding was de afnemende invloed van het geloof in de toenmalige samenlevingen. Vergeleken met de tijden van nu wellicht wat overdreven of misschien toch profetisch. Het is maar hoe je het bekijkt.

Honderd jaar verder is er veel veranderd. Het feest zelf ook. Christus koning wordt tegenwoordig gevierd op de laatste zondag van het kerkelijke jaar met de toevoeging koning van het heelal. Het benadrukt de visie dat Jezus inderdaad koning is, maar geen wereldlijk heerser. Hij mag eerder koning zijn van onze harten, ons als mensen omvormen en richten op de bouw van een ander rijk; het koninkrijk van God dat op het einde definitief zal aanbreken.